Nieuws

België
Woensdag, 07 januari '26 via Railtech

Dienstverlening
254
Webmaster

Zware sneeuw- en ijsregens hebben de afgelopen drie dagen een groot deel van West-Europa geteisterd, waarbij meerdere doden zijn gevallen en de transportnetwerken in de winternoodmodus zijn gezet. Met wijdverspreide verstoringen op het spoor door bevroren wissels, bevroren bovenleidingen en verminderde snelheden, lees je hier waar de verstoringen het ergst zijn in Frankrijk, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk, België en Nederland, en hoe spoorwegmaatschappijen reageren.

Een ongewoon streng wintersysteem trok de afgelopen 72 uur over grote delen van Europa en bracht zware sneeuwval, ijzel en langdurige temperaturen onder nul naar regio’s die niet gewend zijn aan aanhoudende winterstoringen. De koudegolf heeft al minstens zes dodelijke slachtoffers geëist, waaronder meerdere verkeersdoden in het zuidwesten van Frankrijk en een vrouw in Sarajevo die werd gedood door een besneeuwde boomtak.

De Europese transportnetwerken staan ondertussen onder acute druk. Op de Nederlandse luchthaven Schiphol zijn honderden vluchten geannuleerd, terwijl het reizen over de weg op sommige plaatsen ernstig verstoord blijft en de autoriteiten forenzen aansporen om waar mogelijk thuis te werken. De spoorwegen hebben het echter het zwaarst te verduren gehad: regionale lijnsluitingen, bevroren wissels en verstoringen op knooppunten die grenzen aan luchthavens en grensoverschrijdende corridors hebben infrastructuurbeheerders in de winternoodmodus geduwd, met sneeuwruimvloten, verwarmde wissels en nooddienstregelingen die in hoog tempo worden ingezet.

Op de derde dag van de januarikoup is hier een overzicht per land van waar de gevolgen het ernstigst zijn en hoe spoorbeheerders en infrastructuurbeheerders ermee omgaan.

Frankrijk
SNCF zegt dat de situatie zich stabiliseert na een chaotisch begin van de week, maar de verstoringen blijven geconcentreerd in het westen en zuidwesten. Vanaf het laatste operationele punt waren de zwaarste omstandigheden rond Saintes en La Rochelle, met nog steeds onderbroken verkeer op verschillende routes, waaronder La Rochelle-Poitiers, La Rochelle-Bordeaux, Saintes-Royan, Saintes-Angoulême, Saintes-St Jean d’Angely en La Roche-sur-Yon-La Rochelle. Intercités Nantes-Bordeaux is ook de hele dag geannuleerd, terwijl de TGV-diensten grotendeels zijn teruggekeerd met gerichte snelheidsbeperkingen (met name 200 km/u op de lijn Straatsburg tijdens de herstelfase).

Werknemers van SNCF Réseau warmen een vastgevroren wissel op in Nantes. © SNCF Réseau
Wat de infrastructuur betreft, heeft SNCF Réseau zwaar ingezet op winteruitrusting en mankracht: 43 sneeuwploegvoertuigen, verwarmingselementen voor wissels en intensievere bewaking, plus 20 bovenleidinglocomotieven (stalen contactstrips) om ijsvorming en breuken in de bovenleiding te voorkomen. Sinds het begin meldt de SNCF meer dan 250 interventies op het terrein, ongeveer 60 ontdooide wissels en meer dan 500 ontruimde stations.

Minister van Transport Philippe Tabarot heeft automobilisten en gebruikers van het openbaar vervoer sterk geadviseerd om alle reizen in de regio Île-de-France rond Parijs te vermijden en waar mogelijk thuis te werken. SNCF zegt dat er “op dit moment geen specifieke waarschuwingen” zijn voor het TGV-verkeer, maar het regionale beeld blijft fragiel: de TER-diensten op de lijnen Tours-Saumur en Tours-Poitiers-La Rochelle zijn volgens SNCF Réseau tot de middag opgeschort vanwege het risico op ijzel.

Nederland
Vanaf woensdagochtend zegt de NS dat de omstandigheden slechter zijn dan verwacht en dringt er bij reizigers op aan om niet-essentiële reizen te vermijden. “Als u niet absoluut hoeft te reizen, ga dan niet later in de ochtend kijken of het mogelijk is”, aldus een woordvoerder van de NS. Door storingen aan wissels op meerdere locaties was de vervoerder genoodzaakt om nog minder treinen te laten rijden dan gepland “om meer ruimte te creëren”.

De verstoringen hebben zich uitgebreid van geïsoleerde hotspots naar een groeiend aantal corridors, waaronder rond Roosendaal, Breda, Den Haag en Rotterdam, en er rijden geen treinen op het traject Hoofddorp-Schiphol-Hilversum. Internationale treinen op de hogesnelheidslijn zijn geannuleerd en ook Eurostar heeft gewaarschuwd voor “ernstige vertragingen en last-minute annuleringen” op haar hele netwerk. NS zei dat het nog onduidelijk is hoe lang de problemen zullen duren en merkte op dat de sneeuwband de komende uren naar het oosten trekt en naar verwachting het hele land zal treffen.

Lees het volledige verslag van gisteren hier: Vanochtend geen NS-treinen in Nederland: IT-storing bovenop sneeuwproblemen

België
Het binnenlandse spoorverkeer in België is relatief stabiel: NMBS en Infrabel beschrijven de ochtendoperatie als grotendeels probleemloos, al zijn er wel wat problemen op de diensten vanuit Nederland. Het belangrijkste spoorprobleem was de internationale verstoring in noordelijke richting: het treinverkeer naar Nederland kwam tot stilstand aan de grens door spoorproblemen aan de Nederlandse kant, en de hogesnelheidslijn ondervond zodanige hinder dat internationale diensten tijdelijk niet mogelijk waren.

Op operationeel vlak wijst Infrabel op de preventieve maatregelen die de voorbije jaren werden ingevoerd, met name een preventieve “vorsttrein” (sinds 2019) om de vorstvorming op de bovenleidingen tegen te houden vooraleer het ijs wordt dat de continuïteit van de tractiestroom in gevaar brengt. Infrabel omschrijft zijn houding ook als “waakzaam”: er hebben zich kleine defecten voorgedaan, maar die werden snel verholpen, waarbij de capaciteit tot dusver binnen België behouden bleef, ook al verslechterde de betrouwbaarheid over de grenzen heen.

Verenigd Koninkrijk
In het Verenigd Koninkrijk heeft het spoorvervoer in het uiterste noorden van Schotland het meest te lijden gehad onder de zware sneeuwval (in sommige gebieden daalde de temperatuur ’s nachts tot -12,5 graden Celsius). ScotRail heeft diensten ten noorden van Lairg en op de hele lijn Inverness-Kyle of Lochalsh geannuleerd. Aan de oostkant heeft LNER passagiers verteld dat ze niet tussen Edinburgh en Aberdeen moeten reizen, omdat ze op zijn vroegst op vrijdag 9 januari een dienst kunnen garanderen. Zelfs op de East Coast Main Line verder naar het zuiden zijn diensten geannuleerd of ingekort, waaronder een vroege Edinburgh-Londen King’s Cross dienst die werd beëindigd in Newcastle, met als reden dat er zware sneeuwval was en ongewoon veel treinen tegelijkertijd gerepareerd moesten worden.

Elders werd de verstoring verergerd door problemen die niet met het weer te maken hadden. In Zuidoost-Engeland hebben forenzen weer een ochtend lang problemen gehad op de Elizabeth Line en de diensten van de Great Western Railway van en naar Londen Paddington vanwege uitlopende werkzaamheden. In South Yorkshire heeft een nieuwe diefstal van signalisatiekabels tussen Doncaster en Sheffield geleid tot snelheidsbeperkingen op sommige trajecten, waarbij treinen tot 30 minuten vertraging opliepen of geannuleerd werden. Internationaal heeft Eurostar passagiers gewaarschuwd om ernstige vertragingen en last-minute annuleringen te verwachten op diensten die Londen St Pancras verbinden met Parijs, Brussel en Amsterdam.

Duitsland
Deutsche Bahn meldt dat de belangrijkste technische storingen deze week te wijten zijn aan besneeuwde of bevroren wissels, vooral in het noorden. Zelfs als er verwarmingselementen op de wissels zijn geïnstalleerd, kunnen deze volgens DB hun grenzen bereiken bij extreme vorst of zware sneeuwophopingen, waardoor teams gedwongen worden om handmatig sneeuw te ruimen om de functionaliteit te herstellen. Er waren tijdelijke problemen rond Braunschweig/Hanover, maar DB zegt dat het noorden nu grotendeels weer op schema ligt.

DB waarschuwt echter nog steeds voor vertragingen en gedeeltelijke annuleringen op regionale diensten – vooral in Nedersaksen en Bremen – waarbij het risico op storingen naar verwachting tot vrijdag 9 januari zal aanhouden. De boodschap is in wezen “hersteld, maar broos”: de prestaties op de lange afstand stabiliseren zich het eerst, terwijl de regionale lagen onder aanhoudende koude blootgesteld blijven aan terugkerende wisselstoringen.