Nieuws


Zelfmoord op het spoor: de feiten en de gevolgen

België
Zaterdag, 01 december '12 via Plazilla

Zelfmoord (poging)
35013
Webmaster

Zelfdoding door voor een trein te springen of treinsuïcide is de laatste jaren helaas een populaire manier om uit het leven te stappen. Het is een relatief gemakkelijke oplossing voor degene die het wil uitvoeren. Landen zoals België hebben een zeer dicht spoorwegennetwerk waardoor treinsporen gemakkelijk te bereiken zijn. Bovendien is men meestal op slag dood.
Omdat dit probleem niet in de media wordt besproken, heerst er nog steeds zeer veel onduidelijkheid over wat de gevolgen zijn voor de mensen die je achterlaat, de treinbestuurder, ... In dit artikel hoop ik u meer informatie te kunnen geven.

Inhoud
  • Treinsuïcide in België en Nederland

  • Waarom zelfdoding op het spoor een taboe is

  • Maatregelen om het aantal doden te reduceren

  • Sociale gevolgen van treinsuïcide

  • Financiële gevolgen van treinsuïcide


  • Treinsuïcide in België en Nederland

    Jaarlijks ontnemen in België en Nederland ongeveer 200 mensen zich van het leven door zichzelf voor een voorbijrazende trein te gooien. In Nederland waren er in 2010 in totaal 202 zelfdodingen, goed voor 11,5% van alle zelfdodingen in dat jaar. Het gaat vaker om mannen dan vrouwen en vooral mensen tussen 20 en 40 jaar zien deze manier van zelfdoding als de oplossing voor hun problemen. Nederland was in 2006 en 2007 zelfs de trieste koploper in Europa als het ging om zelfmoord op het spoor. Dit komt doordat Nederland een dicht spoorwegennetwerk heeft en mensen dus bij manier van spreken dichter bij het spoor zitten. In landen met minder rails zullen suïcidaal gezinde mensen een alternatieve manier zoeken (http://www.treinreiziger.nl/kennisnet/cijfers_over_zelfmoord_spoor_in_eu-141837).

    In België is het aantal zelfdodingen op het spoor in 2011 met ruim 20% toegenomen. Drie tot vier keer per week komt er een bericht van (poging tot) zelfdoding binnen bij de spoorwegenmaatschappij. Vorig jaar stierven 101 mensen op het spoor en werden 73 pogingen geteld. Het aantal minuten vertraging in 2011, ten gevolge van (poging tot) zeldoding op het spoor, liep op tot 69.461 minuten. De NMBS moest 1268 treinen afschaffen.
    Waarom zelfdoding op het spoor een taboe is

    In de media zal u zelden of nooit iets horen over treinsuïcide. En als er iets over zelfmoord, in het algemeen, wordt gezegd, zal men nooit zeggen de manier waarop zelfmoord werd gepleegd en wat de achtergrond was van de slachtoffers. Het onderwerp is een taboe, uit angst voor kopiegedrag. Echter zijn velen ervan overtuigd dat er moet over gepraat worden maar dat vooral de manier waarop dit gebeurt zeer belangrijk is.

    Jan Mokkenstorm, Nederlands psychiater en man achter de hulplijn 113Online, wilt verandering zien. Volgens hem moet men beseffen dat de overgrote meerderheid van de mensen die zelfmoord willen plegen, een weg vinden om eruit te komen. Dit komt spijtig genoeg zelden in de media, want deze aast meer op de spectaculaire zelfmoord en diens gevolgen. Wat wordt vergeten, is dat zoveel mensen hulp vinden en uit hun benarde situatie geraken, met de hulp van hun omgeving en zichzelf.

    Thomas Baeken, woordvoerder van Infrabel (België), zegt dat het taboe moet doorbroken worden omdat er een verontrustende toename van het aantal zelfdodingen op het spoor is.

    Maatregelen om het aantal doden te reduceren

    In Nederland zijn er ongeveer 60 risicoplaatsen bekend, plaatsen waar minstens 1 keer iemand zich van het leven heeft beroofd. Bedoeling is om vooral deze plaatsen minder toegankelijk te maken. Prorail, de Nederlandse versie van de NMBS, investeert miljoenen euro's om het aantal zelfdodingen op het spoor sterk te reduceren. Een belangrijk punt dat men niet uit het oog mag verliezen, is dat er efficiënte maatregelen worden genomen: het probleem mag zich niet doen opschuiven naar een andere locatie.

    De maatregelen bestaan uit: het plaatsen van hekken, meer verlichting plaatsen, 113Online-borden plaatsen (Nederland) waarop een krachtige boodschap staat om mensen met suïcidale gedachten van mening te doen veranderen, bomen en struikgewas langs sporen snoeien zodat mensen zich hier minder goed kunnen verstoppen. Deze maatregelen worden niet alleen genomen op risicoplaatsen maar ook aan sporen in de buurt van psychiatrische instellingen.

    Sociale gevolgen van treinsuïcide

    Niet enkel degene die zelfmoord pleegt is een slachtoffer, zo ook zijn de nabestaanden en de treinbestuurder.

    Vrienden en familie worden achtergelaten en worden emotioneel geraakt. Maar ook financieel kan het plots zeer moeilijk worden voor hen. Bij een geval van zelfdoding op het spoor in België, wordt er een dossier geopend bij de NMBS. Deze stuurt een brief naar de nabestaanden met de vraag naar info over de afgesloten verzekeringen. Als er een verzekering is, schrijft de NMBS de familiale verzekering aan met de vraag om de schade te betalen. De verzekering wacht in eerste instantie af om te beslissen of ze tussenkomt of niet, eerst wilt het een kopie van het dossier in handen. Er is geen tussenkomst wanneer het slachtoffer onder invloed was van verdovende middelen en/of alcohol. Eveneens is er geen tussenkomst wanneer de daad opzettelijk werd gedaan. Maar dan is het de vraag: hoe kan men weten of dit opzettelijk is gedaan? En als het opzettelijk zou zijn, wou men dan deze schade aanrichten en zich niet gewoon enkel van het leven willen beroven?
    Wanneer de verzekering niet tussenkomt, zal de NMBS in de meeste gevallen beslissen een rechtszaak aan te spannen tegen de verzekeringsmaatschappij. Dan moet de rechtbank een uitspraak doen. Wanneer de verzekeringsmaatschappij niet tussenkomt en ook niet moet tussenkomen (van de rechtbank), dan moeten de nabestaanden van het slachtoffer de schade terugbetalen. Men blijft echter menselijk gezind en houdt rekening met de financiële situatie van de mensen. Het is in ieder geval verstandig dat de nabestaanden de nalatenschap aanvaarden onder voorrecht van boedelbeschrijving (http://www.belgium.be/nl/belastingen/nalatenschap/).

    Niet alleen familie en vrienden komen te lijden door dit voorval, ook de treinbestuurder mag niet vergeten worden. Het is altijd een traumatische ervaring: iemand honderden meters voor je zien staan en niet op tijd kunnen stoppen. Sommigen proberen de knop om te draaien door te denken dat de persoon in kwestie er zelf voor kiest om uit het leven te stappen... Maar psychologische begeleiding is steeds nodig en sommige machinisten kruipen nooit meer in de cabine. En degenen die er nog wel inkruipen, zullen altijd een vreemd gevoel blijven hebben, zeker bij de plaats(en) waar ze iemand hebben aangereden.
    Financiële gevolgen van treinsuïcide

    Wanneer de nabestaanden moeten opdraaien voor de kosten, is het kostenplaatje niet min. Wat wordt er in de kosten verrekend?

    Onkostennota
    - vertraging binnenlandse reizigerstreinen
    - vertraging goederentrein
    - persoonlijke oproep ongeval
    - gebruik persoonlijke auto bij ongeval
    - handenarbeid voor herstel materieel
    - stoffen bij ongeval
    - handenarbeid herstel infrastructuur
    - diverse kosten
    - diverse kosten bij hulptreingebruik
    - gebruiksderving andere wagen
    Werkuren bestuurder
    Medische kosten bestuurder

    Dit kan al zeer vlug oplopen tot in de duizenden euro's maar dit wordt bekeken voor elke zelfdoding apart. In 2003 bijvoorbeeld, had de NMBS een kostenprijsje van 801.000 euro voorgeschoteld. In 53% van de gevallen kwam de verzekeringsmaatschappij tussen. Dit wil echter niet zeggen dat in de 47% van de gevallen de nabestaanden er zelf voor moesten opdraaien.
    Reacties